Patiëntverwarming

Peri-operatieve hypothermie

Per: Mölnlycke Health Care, mei 13 2014Gepost in: Patiëntverwarming

Peri-operatieve hypothermie doet zich voor wanneer de kerntemperatuur van een patiënt vóór, tijdens of na een ingreep aanzienlijk daalt. Het is een veel voorkomende, maar te vermijden complicatie van heelkundige ingrepen, die meestal optreedt na toediening van algemene anesthesia. Klinische onderzoeken hebben aangetoond en artsen zijn het erover eens dat patiënten baat hebben bij verwarming vóór, tijdens en na de operatie.

Peri-operatieve hypothermie kan voor de patiënten leiden tot een toename van postoperatieve wondinfecties, hartverwikkelingen en bloedverlies als veel voorkomende complicaties. Angst en ongemak voor de patiënt, extra behandelingskosten en een langer ziekenhuisverblijf zijn andere gevolgen van peri-operatieve hypothermie. Pre-operatieve verwarming van de patiënt om de lichaamswarmte te verhogen en de temperatuurdaling tijdens de ingreep te beperken, alsook actieve verwarming tijdens de operatie zijn doeltreffend gebleken om hypothermie te vermijden.

Blijf op de hoogte over patiëntverwarming.


De temperatuur van het menselijke lichaam varieert
De temperatuur van het menselijke lichaam wisselt normaal volgens de snelheid van de stofwisseling van het individu: hoe sneller de stofwisseling, hoe hoger de normale lichaamstemperatuur; hoe langzamer de stofwisseling, hoe lager de normale lichaamstemperatuur (normothermie).
Andere factoren die de lichaamstemperatuur van een individu kunnen beïnvloeden, zijn het tijdstip van de dag of het lichaamsdeel waarin de temperatuur wordt gemeten. De lichaamstemperatuur is ’s ochtends lager, omdat het lichaam ’s nachts gerust heeft, en is ’s nachts hoger nadat de spieren een dag gewerkt hebben en na de inname van voedsel. De temperatuur wisselt ook in verschillende delen van het lichaam.


Waarom varieert de lichaamstemperatuur?
Een koude omgeving ligt meestal aan de basis van een verlaagde lichaamstemperatuur. Door te rillen, kan de temperatuur verhoogd worden. We kunnen ook onze perifere bloedvaten versmallen om minder bloed in de meer perifere delen van het lichaam te laten stromen – op die manier stellen we minder bloed aan de koude bloot en blijft het warmer.


Hoe ontstaat hypothermie?
Hypothermie kan voortvloeien uit omgevingsfactoren en traumatische wonden, alsook uit (ongunstige) reacties op uiteenlopende behandelingen zoals anesthesie, neurochirurgie, geïnduceerde hypothermie (bijvoorbeeld tijdens een hartoperatie wanneer het hart en soms de hele patiënt wordt afgekoeld om de stofwisseling en het zuurstofverbruik te verminderen), medicatie en ventilatie.

Er zijn verschillende stadia van hypothermie, gaande van mild tot diep. De meeste mensen verdragen milde hypothermie (lichaamstemperatuur van 35,0°C tot 35,9°C), die niet leidt tot een hoger risico op morbiditeit of mortaliteit. Het sterftepercentage voor patiënten met matige hypothermie (lichaamstemperatuur van 34,0°C tot 34,9°C) wordt geraamd op 21,0%, en is nog hoger bij ernstige hypothermie (kerntemperatuur < 33,9°C). Ondanks behandeling in het ziekenhuis ligt het sterftecijfer als gevolg van matige of ernstige hypothermie in de buurt van 40%.


Hoe kan hypothermie ontstaan?

  • Patiënt: Nuchter, stress, leeftijd
  • Wachttijden/transport van de patiënt door de koude gangen van een ziekenhuis
  • Koude OK
  • Koude operatietafel
  • Patiënt niet of onvoldoende afgedekt/bedekt tijdens de voorbereiding
  • Gebruik van antiseptica (koude vloeistof)
  • Algemene/locale anesthesia (vasodilatatie)
  • Verlies van verdampingswarmte uit open lichaamsholten
  • Verminderde productie van stofwisselingswarmte (geen spieractiviteit)
  • Onverwarmde infuus- en irrigatievloeistoffen, koude bloedproducten 
  • Verschillende farmacologische middelen (bijvoorbeeld midazolam)

 
Gevolgen van hypothermie
De gevolgen van hypothermie zijn evenredig met de temperatuursverandering. De stofwisseling verloopt tot 10% trager bij iedere daling van de lichaamstemperatuur met 1°C.
Er is een verhoogd risico op complicaties:

  • Verhoogde incidentie van infectie
  • Bloedverlies; de bloedstolling is enzyme-afhankelijk (enzymen hebben een optimale werkingstemperatuur) en de werking van de bloedplaatjes is temperatuurafhankelijk.
  • Wonden genezen minder snel
  • Er gaat minder zuurstof naar de lichaamsweefsels, wat gevaarlijk kan zijn voor het hart (infarcten en ritmestoornissen) en de hersenen (infarct = beroerte)
  • Verminderde stofwisseling, ook van geneesmiddelen en langdurigere werking
  • Rillen

Wie loopt risico?
Gezonde mensen hebben een mechanisme dat de inwendige lichaamstemperatuur binnen heel smalle grenzen regelt. Dit mechanisme is bij peuters en jonge kinderen niet volledig ontwikkeld.

Oudere mensen kunnen de bloedvaten niet zo veel verwijden en vernauwen als jongere volwassenen. Daardoor zijn heel jonge en heel oude mensen meer vatbaar voor hypothermie (en ook voor het tegengestelde verschijnsel, hyperthermie, oftewel een verhoogde lichaamstemperatuur). Daarnaast kunnen verschillende medische toestanden een invloed hebben op de normale regeling van de lichaamstemperatuur.

Traumapatiënten zijn een andere groep van mensen met een hoog risico op hypothermie. Hoe groter de traumatische wonde, des te groter de kans dat hypothermie een complicatie wordt; hypothermie doet zich namelijk voor bij 21% tot 66% van alle traumapatiënten en verkleint vaak de overlevingskansen.

Share this

Onderzoek naar de veiligheid en doeltreffendheid...
Onderzoek naar de veiligheid en doeltreffendheid van BARRIER Easywarm

Een onderzoek om de veiligheid en doeltreffendheid...

Wetenschappelijk rapport - Dr. Sessler...
Wetenschappelijk rapport - Dr. Sessler &amp; Dr. Raeder

Wetenschappelijk rapport: 'How to improve your patient...

Multicenter studie - Prof. Dr. Van De...
Multicenter studie - Prof. Dr. Van De Velde en dr. E. Van Gerven

Wetenschappelijk rapport: 'how to improve your patient...

Hypothermie: de risico's
Hypothermie: de risico&#39;s

Hypothermie is een gekende en vaak voorkomende complicatie die zich voor,...

Interesse in expertopinies rond warmtemanagement?
Interesse in expertopinies rond warmtemanagement?

Over het belang van temperatuurmanagement hoeft niemand...

Studie Honar (2013): 1/3 van de patiënten...
Studie Honar (2013): 1/3 van de patiënten hypothermisch ondanks actieve verwarming

Het voorkomen van peri-operatieve hypothermie ligt...

E-learning: perioperatieve hypothermie...
E-learning: perioperatieve hypothermie

Ongewilde perioperatieve hypothermie is een risico...